لوله گذاری داخل دیوار ( توکار) انجام می‌شود.
ساختمان های در حال ساخ
لوله‌گذاری توکار مسی اسپلیت از آن کارهایی است که اگر از اول اصولی انجام شود، بعداً هم ظاهر کار تمیز می‌شود، هم احتمال نشتی و دردسر تعمیر خیلی کمتر می‌شود.
۱. اصلاً لوله‌گذاری توکار یعنی چه؟
یعنی مسیر ارتباطی یونیت داخلی و خارجی اسپلیت را قبل از نازک‌کاری یا هنگام شیارزنی ساختمان داخل دیوار/کف پیش‌بینی می‌کنند.
معمولاً این مجموعه شامل:
🟠 لوله مسی رفت/مایع
🔵 لوله مسی برگشت/گاز
سیم ارتباطی برق
شیلنگ تخلیه آب درین
و گاهی مسیر برق مستقل
است.
دو لوله مسی در حالت عادی باید جداگانه عایق شوند و بعد در مسیر مناسب کنار هم قرار بگیرند.
۲. مهم‌ترین نکته: لوله مسی را مستقیماً داخل دیوار دفن نکن
این یکی خیلی مهم است.
لوله مسی اسپلیت نباید به شکلی اجرا شود که:
مستقیماً با مصالح ساختمانی تماس داشته باشد
تحت فشار و ضربه باشد
در اثر حرکت ساختمان یا انبساط‌وانقباض آسیب ببیند
عایق آن بریده یا له شود.
به‌خصوص عایق لوله گاز اهمیت زیادی دارد؛ چون اگر عایق آسیب ببیند، تعریق و انتقال حرارت ایجاد می‌شود.
۳. عایق‌کاری؛ یکی از جاهایی که کارآموز باید خیلی جدی بگیرد
هر دو لوله باید عایق مناسب داشته باشند.
اما معمولاً لوله ضخیم‌تر که گاز/ساکشن است، به دلیل اختلاف دمای بیشتر، نیازمند توجه ویژه به عایق است.
عایق باید:
پیوسته باشد
له نشده باشد
پارگی نداشته باشد
در محل اتصال‌ها کاملاً پوشانده شود
در طول مسیر از بین نرود.
یک اشتباه رایج این است که نصاب فکر می‌کند «بعداً داخل دیوار است، مهم نیست».
اتفاقاً چون بعداً دیگر به آن دسترسی نداری، توکار باید از روکار هم دقیق‌تر اجرا شود.
۴. قبل از دیوارکوبی یا گچ‌کاری، مسیر باید مشخص باشد
قبل از شیارزنی باید مشخص شود:
یونیت داخلی کجاست؟
یونیت خارجی کجاست؟
مسیر لوله‌ها چیست؟
محل خروج لوله از دیوار کجاست؟
تخلیه آب به کجا می‌رود؟
برق و کابل ارتباطی از کجا عبور می‌کنند؟
این موضوع خیلی مهم است.
مثلاً اگر امروز لوله را داخل دیوار ببری و بعداً مشخص شود یونیت داخلی ۳۰ سانتی‌متر جابه‌جا شده، ممکن است کل مسیر به مشکل بخورد.
۵. شیب لوله درین خیلی مهم است
لوله مسی به‌تنهایی مسئله اصلی تخلیه آب نیست.
درین باید شیب مناسب داشته باشد.
آب حاصل از تقطیر یونیت داخلی باید بتواند با شیب طبیعی خارج شود.
اگر درین:
شیب معکوس داشته باشد
شکم بدهد
جایی بالا برود
له شود
مسیرش گرفته شود
ممکن است آب از پنل داخلی چکه کند.
این یکی از آن ایرادهایی است که مشتری بعداً می‌گوید:
«کولر سالمه ولی از پنل آب می‌ریزه.»
و گاهی مشکل اصلاً خود کولر نیست؛ اجرای بد درین است.
۶. برای لوله مسی، خم‌ها خیلی مهم‌اند
لوله مسی را نباید با فشار و زور زیاد خم کرد.
خم بد می‌تواند باعث:
له‌شدگی مقطع
محدود شدن جریان مبرد
ترک خوردن یا آسیب لوله
ایجاد مشکل در سیستم
شود.
برای همین از فنر خم‌کن یا ابزار مناسب خم‌کاری استفاده می‌شود، مخصوصاً در مسیرهایی که خم تند لازم است.
قاعده ذهنی خوبی برای خودت داشته باش:
لوله مسی باید خم شود، نه اینکه مچاله شود.
۷. اتصال داخل دیوار؛ تا حد امکان نه
این خیلی مهمه صادق جان.
اگر قرار است لوله مسی توکار شود، اتصالات و محل‌های مشکوک به نشتی را تا حد امکان داخل دیوار دفن نکن.
چرا؟
چون اگر بعداً نشتی ایجاد شود:
امروز → دیوار سالم است
فردا → سیستم کمبود گاز دارد
پس‌فردا → باید دیوار را باز کنی تا بفهمی نشتی کجاست 😐
پس طراحی مسیر باید طوری باشد که اتصال‌های اصلی در محل‌های قابل دسترس باقی بمانند.
۸. لوله را قبل از اتصال باز رها نکن
وقتی لوله مسی را برش می‌دهی، انتهای آن را نباید مدت زیادی باز بگذاری.
رطوبت و گردوغبار می‌توانند وارد سیستم شوند.
پس در زمان اجرا:
برش → محافظت از سر لوله → خم‌کاری → اتصال مناسب
و هنگام کار باید مراقب باشی آشغال، گردوغبار، رطوبت و براده وارد لوله نشود.
۹. طول مسیر خیلی مهم است
قبل از اجرای توکار باید بدانیم:
مدل و ظرفیت اسپلیت چیست؟
مثلاً ۹۰۰۰، ۱۲۰۰۰، ۱۸۰۰۰، ۲۴۰۰۰ و...
چون قطر لوله‌ها و محدودیت‌های طول و اختلاف ارتفاع به مدل دستگاه و دستورالعمل سازنده بستگی دارد.
نمی‌شود گفت:
«همه اسپلیت‌ها لوله ۱/۴ و ۳/۸ دارند.»
این اشتباه است.
بسته به ظرفیت و مدل ممکن است سایز لوله متفاوت باشد.
۱۰. لوله اضافه را بی‌دلیل داخل دیوار دفن نکن
گاهی نصاب برای اینکه بعداً کم نیاورد، مقدار زیادی لوله اضافه می‌گذارد.
این هم خوب نیست.
چون:
مسیر پیچیده می‌شود
خم اضافه ایجاد می‌شود
افت فشار می‌تواند افزایش پیدا کند
تعمیر و سرویس سخت‌تر می‌شود.
بهتر است مسیر کوتاه، منطقی و قابل سرویس طراحی شود.
۱۱. تست نشتی قبل از بستن دیوار
این یکی از طلایی‌ترین مراحل است.
قبل از اینکه مسیر برای همیشه زیر گچ و سیمان مخفی شود، باید از سالم بودن مدار مطمئن شوی.
برای تست مدار مبرد، روش حرفه‌ای استفاده از نیتروژن خشک و گیج مناسب است؛ فشار تست دقیق باید مطابق دستورالعمل سازنده و مشخصات سیستم باشد.
نکته مهم:
برای تست فشار، اکسیژن یا هوای فشرده معمولی گزینه مناسبی نیست.
و مخصوصاً اکسیژن تحت فشار در مدار مبرد خطرناک است.
۱۲. بعد از نصب نهایی: وکیوم
وقتی سیستم کاملاً متصل شد، نوبت:
وکیوم کردن مدار
است.
هدف فقط این نیست که «هوا را بکشیم».
وکیوم برای خارج کردن:
هوا
رطوبت
گازهای غیرقابل تقطیر
از مدار انجام می‌شود.
وجود رطوبت داخل مدار می‌تواند در درازمدت دردسرساز شود.
۱۳. ترتیب ذهنی اجرای یک پروژه خوب
اگر بخواهم برای کار عملی یک ترتیب ساده بهت بدهم:
مرحله ۱
مدل و ظرفیت اسپلیت مشخص شود.
مرحله ۲
محل پنل داخلی و کندانسور مشخص شود.
مرحله ۳
مسیر لوله مسی، کابل و درین طراحی شود.
مرحله ۴
قطر لوله‌ها طبق مشخصات همان دستگاه تعیین شود.
مرحله ۵
شیارزنی و آماده‌سازی مسیر.
مرحله ۶
لوله‌های مسی با عایق مناسب اجرا شوند.
مرحله ۷
درین با شیب مناسب اجرا شود.
مرحله ۸
مسیر برق و ارتباطی جدا و اصولی اجرا شود.
مرحله ۹
لوله‌ها محافظت و ثابت شوند.
مرحله ۱۰
قبل از پوشاندن مسیر، بازدید و تست لازم انجام شود.
مرحله ۱۱
بعد از تکمیل نصب و اتصالات، تست فشار با نیتروژن خشک.
مرحله ۱۲
وکیوم مناسب.
مرحله ۱۳
راه‌اندازی و کنترل عملکرد.
لوله‌گذاری توکار دقیقاً جایی است که باید این چهار چیز را همزمان ببینی:
مبرد + مکانیک + برق + ساختمان
یعنی تعمیرکار خوب فقط نمی‌داند لوله را کجا وصل کند؛ می‌فهمد چرا مسیر را آن‌طور طراحی کرده‌اند و اگر ۳ سال بعد نشتی یا آب‌ریزی اتفاق افتاد، چطور مسیر و علت را پیدا کند.
نصب، سرویس، تعمیرات انواع پکیج و رادیاتور