صادق سرویس

اگر بخواهیم سیستم‌های سرمایشی ساختمان را از نظر نوع دستگاه و نحوه تولید و توزیع سرما دسته‌بندی کنیم، مهم‌ترین‌ها این‌ها هستند:
۱. کولر آبی
با تبخیر آب هوا را خنک می‌کند.
مصرف برق نسبتاً پایین دارد و برای مناطق گرم و خشک مناسب‌تر است؛ در شهرهای مرطوب مثل رشت راندمان آن پایین می‌آید.
۲. کولر گازی اسپلیت
با سیکل تبرید تراکمی کار می‌کند و گرمای داخل ساختمان را به بیرون منتقل می‌کند.
معمولاً شامل یونیت داخلی و یونیت خارجی است و برای یک اتاق یا فضای مشخص بسیار رایج است.
۳. کولر گازی پنجره‌ای
یک دستگاه یکپارچه است که تمام اجزای اصلی سیکل تبرید را در یک یونیت دارد.
نصب آن ساده‌تر است، اما معمولاً صدای بیشتری نسبت به اسپلیت دارد.
۴. داکت اسپلیت
شبیه اسپلیت است، اما هوای سرد از طریق کانال به چند فضای ساختمان توزیع می‌شود.
برای چند اتاق مناسب است، ولی کنترل مستقل دمای اتاق‌ها معمولاً محدودتر است.
۵. سیستم VRF / VRV
یک سیستم پیشرفته چندپنله است که یک یا چند یونیت خارجی می‌توانند چندین یونیت داخلی را تغذیه کنند.
امکان کنترل جداگانه فضاها و راندمان مناسب دارد و بیشتر در ساختمان‌های بزرگ و پروژه‌های تجاری استفاده می‌شود.
۶. چیلر
چیلر به‌جای اینکه مستقیماً هوای اتاق را سرد کند، آب را سرد می‌کند. سپس آب سرد به فن‌کویل یا هواساز می‌رود و سرمایش ساختمان را تأمین می‌کند.
دو نوع مهم:
چیلر تراکمی: با کمپرسور و سیکل تبرید تراکمی
چیلر جذبی: با استفاده از حرارت و سیکل جذبی
۷. فن‌کویل
خودش معمولاً دستگاه تولیدکننده سرما نیست؛ آب سرد یا گرم را از چیلر/بویلر دریافت می‌کند و با عبور هوا از روی کویل، هوا را سرد یا گرم می‌کند.
۸. هواساز (AHU)
هوا را فیلتر، سرد/گرم، رطوبت‌گیری و توزیع می‌کند.
معمولاً همراه چیلر یا سیستم‌های مرکزی استفاده می‌شود و برای ساختمان‌های بزرگ کاربرد زیادی دارد.
۹. روف‌تاپ پکیج
یک دستگاه نسبتاً یکپارچه است که معمولاً روی پشت‌بام نصب می‌شود و می‌تواند سرمایش، گرمایش و تهویه را برای ساختمان تأمین کند.
۱۰. سیستم تبرید مرکزی
در ساختمان‌های بزرگ، چند بخش با یک سیستم مرکزی سرمایش تأمین می‌شوند؛ مثلاً:
چیلر → پمپ → لوله آب سرد → فن‌کویل/هواساز → فضای ساختمان
اگر از دید کاریِ تأسیسات بخواهیم دسته‌بندی کنیم:
سیستم‌های کوچک و خانگی:
کولر آبی، اسپلیت، کولر پنجره‌ای
سیستم‌های متوسط:
داکت اسپلیت، چند اسپلیت، VRF
سیستم‌های مرکزی:
چیلر + فن‌کویل، چیلر + هواساز، روف‌تاپ پکیج
و از نظر فنی، تقریباً بخش بزرگی از سیستم‌های سرمایشی مدرن بر پایه‌ی سیکل تبرید تراکمی هستند:
کمپرسور → کندانسور → شیر انبساط → اواپراتور → کمپرسور